văn tế

Một người đọc bài văn tế trước bàn thờ gia tiên.

Định nghĩa

Danh từ:
- Bài văn đọc trong lễ tế: "văn tế" là thể loại văn học cổ, được sáng tác để đọc trong các nghi lễ tế lễ, thường là tế người chết, tế thần linh, hoặc tế các bậc anh hùng.
- Lời khấn trang trọng: "văn tế" cũng chỉ nội dung lời khấn, lời cầu nguyện mang tính nghi thức, bày tỏ lòng thành kính, thương tiếc hoặc biết ơn.

Ví dụ sử dụng

Các cách sử dụng nâng cao

"văn tế chiến sĩ": bài văn tế dành riêng cho những người lính hy sinh trong chiến tranh.
- Bài văn tế chiến sĩ thể hiện lòng biết ơn sâu sắc của nhân dân. (Văn tế dành cho liệt sĩ.)
"đọc văn tế": hành động đọc bài văn trong nghi lễ tế.
- Người chủ trì buổi lễ đọc văn tế với giọng trang nghiêm. (Hành động đọc lời khấn tế.)
"soạn văn tế": sáng tác bài văn tế.
- Các nhà nho thường phải soạn văn tế cho các dịp lễ quan trọng. (Viết bài văn tế.)

Biến thể và từ gần giống

Tế văn (danh từ): một cách gọi khác của văn tế, nhấn mạnh vào tính chất văn chương của bài tế.
- Tế văn thường có vần điệu và hình ảnh giàu cảm xúc. (Văn tế có tính nghệ thuật cao.)
Tế lễ (danh từ): nghi thức cúng bái, trong đó văn tế là một phần quan trọng.
- Tế lễ tổ tiên là phong tục lâu đời của người Việt. (Nghi lễ cúng bái.)

Từ đồng nghĩa

Điếu văn: bài văn đọc trong lễ tang để tưởng nhớ người chết, thường ngắn gọn và ít tính nghi lễ hơn văn tế.
- Điếu văn được đọc tại lễ truy điệu. (Bài văn tưởng nhớ người quá cố.)
Khấn: lời cầu nguyện, thường là nói thầm hoặc đọc nhỏ, khác với văn tế có tính văn chương và nghi thức.
- Bà khấn vái trước bàn thờ. (Lời cầu nguyện đơn giản.)

Thành ngữ liên quan

Văn tế trước mộ: bài văn tế được đọc ngay tại nơi chôn cất.
- Người thân đọc văn tế trước mộ để tỏ lòng thương tiếc. (Đọc văn tế tại nghĩa trang.)
Văn tế sống: thể loại văn tế đặc biệt, viết cho người còn sống (thường là để trách móc hoặc than thở).
- Truyện Kiều có đoạn tả văn tế sống của Thúy Kiều cho mình. (Văn tế dành cho người còn sống.)